سوال: آیا پرندگانی که مو قع پرواز بالهای خود را حرکت میدهند(گنجشک) هم بالک دارند؟

 پاسخ:بال پرندگان در سطح زيرين صاف و در سطح بالائي انحنا دارد همانطور كه هوا به آرامي از رو و زير بال حركت مي كند به دليل بالا تر بودن سرعت عبور هوا از روي بال نسبت به زير بال يك فشار منفي در روي بال  و يك فشار مثبت در زير بال بوجود مي آيد كه بر آيند ايندو فشار به سمت بالا است و به آن نيروي برا(ليفت)گويند. دو عامل سرعت هوا و زاويه حمله تعيين كننده ميزان نيروي برا هستند .در سرعت زياد و زاويه حمله كم و همينطور سرعت كم و زاويه حمله زياد نيروي برا زياد است اما همانطور كه سرعت كاهش مي يابد براي حفظ برا زاويه حمله بايد افزايش يابد نقطه اي مي رسد كه كه در آن زاويه حمله آنقدر افزايش مي يابد كه آشفتگي هوا در سطح بالائي بال ظاهر مي شود و در نتيجه برا كاهش مي يابد و سقوط رخ  مي دهد.براي كاهش يا جلوگيري از ايجاد سقوط بايد شكاف هائي در زاويه حمله بال ايجاد كرد  كه به سرعت جريان هوا را مستقيما به سطح بالائي بال هدايت كند.اين شكافها هنوز در هواپيماهائي كه با سرعت پائين حركت مي كنند وجود دارد. در پرندگان دو نوع از اين شكافها بوجود آمده است:1-آلولا يا بالك: گروهي از پر هاي كوچك بر روي انگشت اول  2-شيار هاي بين پر هاي اوليه . در بعضي از پرندگان آواز خوان هر دوي اين شيارهاي ممانعت از سقوط در نزديك به نيمه خارجي بال قرار دارند*.آلولا يا بالك يك برجستگي كوچكي است كه در زاويه قدامي بال پرندگان جديد و بعضي از پرندگان بال قديمي وجود دارد.اين بالك در حقيقت يكي از انگشتان پرنده است(انگشت اول كه اندازه اش كاهش يافته) و معمولا به وسيله 3 تا 5 پر كوچك پوشيده مي شود.در بيشتر موقعيت ها بالك در امتداد بال قرار دارد اما وقتي پرنده در سرعت هاي پائين پرواز مي كند و يا مي خواهد روي زمين بنشيند كه به علت كم شدن سرعت پرنده .نيروي برا كاهش مي يابد وبراي اينكه پرنده ضمن كم كردن سرعت خود نيروي براي كافي براي جلوگيري از سقوط را پيدا كند بايد زاويه حمله بال را زياد كند و براي جلوگيري از ايجاد آشفتگي در روي بال پرنده بالك را كمي به سمت بالا و جلو حركت ميدهد و در نتيجه يك شكاف باريكي را در زاويه حمله بال ايجاد مي كند اين عمل باعث مي شود كه نيروي برائي بيشتر در سرعت كمتر بوجود آيد.**در هواپيماها بر روي بال آنها بالك هايي(مشابه پرندگان) نصب شده است و به بال اجازه مي دهد تا بتواند يك زاويه حمله بيشتر از حد طبيعي پيدا كند در زاويه حمله بزرگتر آشفتگي هوا در بالاي بال بيشتر است اما با به كار انداختن بالك اين آشفتگي را كم مي كنند و در نتيجه مي توانند بدون كاهش در نيروي برا(ليفت) زاويه حمله بال را افزايش دهند(براي بالا در سرعت پائين).اگر در هواپيما اين كار صورت نگيرد به هنگام زياد كردن زاويه حمله (به هنگام نشستن هواپيما و كم كردن سرعت) نيروي برا آنقدر كم (افت ليفت)مي شود كه هواپيما به زمين برخورد مي كند .اما در حالت عادي پرواز زاويه حمله آنقدر زياد نيست و در نتيجه آشفتگي روي بال وجود ندارد و به همين دليل بالك بسته و در امتداد بال اصلي قرار دارد.اين  بالك ها در كركس وباز وعقاب وجغد و...وجود دارد.***

توضيحات همكار ارجمند جناب أقاي محمدي دبير فيزيك

از یک اصل فیزیکی به نام اصل برنولی می توان استفاده کرد.

در بیان خیلی ساده طبق این اصل هر چه سرعت هوا بیشتر شود فشار کمتر می شود.هوایی که از قسمت بالای بال می گذرد به دلیل طی مسافت بیشتر که به خاطر انحنای بال است دارای سرعت بیشتری است پس فشار در قسمت بالای بال کمتر است و از طرف دیگر زاویه حمله بال باعث می شود که از طرف بال نیرویی رو به پایین بر هوا وارد شود و هوا به طرف پایین منحرف شود که در این صورت طبق قانون سوم نیوتن واکنش نیرویی که بال به هوا می کند از طرف هوا به بال در جهت بالا وارد می شود.

Eoalulavis - 125-130 MYA
   In this primitive bird, the thumb has developed into an important structure to support the alula, a tuft of feathers that provide flight controls: the ability to run and bank while flying

Modern Birds - 65 MYA to present
   They have small, lightweight bones, large wing surfaces and short tails.  Large sternums (breast bones) allow for large flight muscles.  These permit them to be excellent flyers

.

   http://insideracingtechnology.com/tech103anglattack.htm